W: Who am I?
Tôi là ai?
Toricine
Một câu hỏi nhưng luôn được hỏi đi hỏi lại nhiều lần, trong mỗi chén trà tôi uống, trong suốt cuộc đời một con người.
Lý giải đơn thuần nhất cho câu hỏi này gọi là thuyết cơ thể. Đơn giản là tôi là cơ thể vật lý của mình. Nếu tôi thay thế một bộ phận chân, tay hay gan, thận, máu,... Tôi vẫn là tôi!
Ở cấp độ phân tử, từng tế bào trên cơ thể liên tục chết đi và thay thế, lớn lên, già đi. Sau một tháng, mọi tế bào trên cơ thể tôi đã hoàn toàn là tế bào mới. Nhưng tôi vẫn là tôi, dù cơ thể vật lý đã thay đổi.
Thứ cốt lõi cấu thành nên cơ thể và sự riêng biệt là ADN. Nhưng những trường hợp anh em sinh đôi và trùng ADN thì họ vẫn là cá thể riêng biệt. Vậy lý thuyết cơ thể không còn đúng, mà Tôi phải là cái gì đó khác? Như bộ não của mình.
Giả sử tôi thay thế não của mình với Thom Yorke, vậy tôi vẫn là tôi, chỉ là di chuyển sang cơ thể một ngôi sao nhạc Rock. Tôi có thể tạm chấp nhận điều đó và làm quen với cuộc sống mới, thậm chí với ngoại hình của một người nổi tiếng. Cuộc sống của tôi hẳn vừa ngã sang một lối rẽ khác không còn là mình.
Lý thuyết dữ liệu cho rằng bạn là tất cả trải nghiệm, ký ức, tính cách, suy nghĩ của mình. Vậy nếu có thể copy toàn bộ tế bào vật lý và dữ liệu não bộ của tôi, tôi vẫn không thể chấp nhận có hai tôi cùng tồn tại, kẻ kia chỉ là bản sao chứ không thể là tôi được!
Vậy nếu vẫn là copy, nhưng sau đó xoá đi sự tồn tại của bản thể gốc. Liệu tôi có chấp nhận sống tiếp là tôi trong hình hài bản sao được không? Tôi vẫn có dữ liệu và tế bào giống mình của trước đó. Nhưng chỉ là giống, không thể là chính nó.
Vậy lý thuyết dữ liệu vẫn không hợp lý!
Xem lại ảnh hồi lên ba, lên năm. Đó là một "người" không hề giống tôi về ngoại hình, càng không có cùng dữ liệu não bộ của tôi. Nhưng ta đều có thể khẳng định đó lại chính là tôi!
Vậy tôi không là một người ở thời điểm hiện tại, hay ở thì hiện tại thì chỉ là một lát cắt của Tôi. Tôi là một quá trình của sự thay thế liên tục, chồng chéo, bồi đắp không ngừng của hành trình sống. Cái riêng biệt của mỗi cái tôi trên thế giới này được thúc đẩy bởi định luật Entropy - sự hỗn loạn, về gen, về môi trường, về trải nghiệm, về lựa chọn, để đảm bảo tất cả chúng ta mỗi người đều khác đi một chút ít!
Và sợi dây liên kết tôi trong suốt hành trình ấy là thứ gì đó tổng hoà của cả lý trí và thân thể, mọi người gọi là tâm hồn.
Điều này thật sự khó để hiểu hơn. Tâm hồn là gì? Có to và tròn không?
Bản chất thật sự của cái chúng ta gọi là cá tính - lát cắt!
Mỗi lát cắt là 1 "vũng bùn'" mà tôi vùng vẫy trong đó, để rồi thỏa thuận với thế giới rằng mình phải cải thiện bản thân từng chút, và lại 1 vũng bùn mới mà mình tự tạo ra. Người ta gọi đó là sự trưởng thành.
Dù sao tôi cũng còn quá nhiều thời gian để nghĩ. Cũng như còn nhiều chén trà để thưởng trong đời!