Để chấm dứt với thảm sát xác thịt - Félix Guattari
Tác giả: Félix Guattari
Dịch giả: Khuyết danh
Dù cho nó có ra vẻ dung thứ đến mức nào, thì trật tự tư bản vẫn tiếp tục nô dịch mọi sự sống thèm muốn, vọng dục, và cảm thức dưới guồng độc tài của một cấu trúc chuyên chế vốn lấy tư hữu, bóc lột, gia trưởng, lợi nhuận, năng suất làm nền tảng, bằng những mô thức mang tên gia đình, trường học, nhà máy, quân đội, luật lệ, ngôn luận,...
Cái nghiệp bẩn thỉu của nó vẫn không ngừng vây hãm, xẻo thiến, nghiền nát, và tra tấn xác thịt chúng ta, để xác thịt chúng ta phải ghi nhớ những phép tắc nó đặt ra, để tiềm thức chúng ta bị hàn chặt vào những công cụ sản xuất ra guồng nô dịch.
Nhà nước tư bản vẫn đè chặt các phép tắc, cố định những khuôn mẫu, phân bổ phận vai vế, khắc dấu những bộ mặt của mình,và khuếch tán cái cương lĩnh của nó bằng sự nín nhịn, bằng ngưng trệ dục tính, bằng thương tổn, bằng bệnh loạn thần kinh. Qua mọi lối vào trong xác thịt sinh học chúng ta, cái gốc rễ chết chóc của nó được cắm sâu vào trong tận cùng lòng ruột, để rồi nội tạng chúng ta bị lột sạch, chức năng sống thì bị đảo loạn, thặng hưởng giờ phải chịu dày xé, và mọi sản xuất “được trải nghiệm” bị đày đọa dưới sự kiểm soát của guồng quản trị khốn nạn.Mỗi cá nhân bị nó ghiền xác thành cái thứ tàn phế bị chia lìa khỏi xác thịt và lạ lẫm với mọi thèm muốn.
Với ảnh hưởng không nhỏ nhờ vào nỗi bất an vốn được trải nghiệm như tội lỗi cá nhân, những thế lực chiếm hữu phục vụ tư bản, bằng hệ thống tấn công, xúi giục, và hăm dọa luôn bài bản hơn theo từng ngày, vẫn đặt mục tiêu trấn áp, trừ khử, và vô hiệu hoá mọi thực hành thèm muốn không mang lại tái sản xuất những mô thức thống trị.
Và như vậy cái thặng hưởng bất hạnh, rồi sự từ bỏ buông xuôi, cái hoạn khổ dâm được cấu thành, cái hoạn hiến tế và cái chết vẫn tiếp tục sự ngự trị kéo dài suốt ngàn năm: tức sự ngự trị của thiến hoạn mà từ trước đến giờ vẫn sản xuất ra “chủ thể” đã đầu hàng, vẫn luôn mang tội, bị loạn thần kinh nhưng cần cù và chấp nhận khổ nhục.
Chúng ta kinh tởm cái thế giới cũ nát rực mùi xác thối này, và chúng tôi đã quyết định đưa cuộc đấu tranh cách mạng chống lại áp bức tư bản vào chính nơi gốc rễ nó đã vươn đến tận cùng: tức trong mạch sống da thịt của XÁC THỊT chúng ta.
Chúng tôi muốn giải phóng chiều không gian của xác thịt và mọi thứ nó sản xuất bằng thèm muốn khỏi guồng thâu tóm “từ bên ngoài,” và “qua đó” “xây dựng” cuộc giải phóng chiều không gian xã hội. Hai công cuộc này vốn không phân định ranh giới. TÔI áp bức chính tôi bởi vì TÔI là sản phẩm của một hệ thống áp bức lan toả tới mọi mô thức của trải nghiệm.
“Ý thức cách mạng” vẫn chỉ là một trò lừa khi nó còn bỏ qua “xác thịt cách mạng”, tức cái xác thịt sản xuất ra sự giải phóng của chính mình.
Chính những người phụ nữ vùng lên chống lại hệ gia trưởng — thứ được khắc cốt bên trong xác thịt họ xuyên suốt các thế kỉ — , những người đồng tính vùng lên chống lại những chuẩn tắc làm ta kinh sợ, những “đứa trẻ” vùng lên chống lại thứ chính quyền thổ bệnh của người lớn: chính họ đã châm ngòi để cùng mở chiều không gian của xác thịt ra trước sự chống phá và chiều không gian của sự chống phá ra trước những khẩn cầu “tức khắc” của xác thịt.
Tất cả bọn họ đã châm ngòi để một lần nữa vạch tội phương thức sản xuất của những thèm muốn, những liên kết giữa thặng hưởng và quyền lực cũng như giữa xác thịt và chủ thể, như chúng vẫn đang vận hành trong mọi phạm vi của xã hội tư bản và trong cả những lực lượng vũ trang.
Tất cả bọn họ đã dứt khoát phá bỏ sự chia cắt đã tồn tại quá lâu vốn tách biệt “chính trị” khỏi hiện thực được trải nghiệm để qua đó tối đa hoá cái lãi suất và lợi lộc chảy vào túi của tầng lớp quản lý xã hội tư sản cũng như của bọn tự xưng là đại diện cho số đông và vẫn cho mình nhân danh họ.
Tất cả bọn họ đã mở ra những con đường để đưa sự sống vùng lên chống lại các cấp quyền hành giết chóc, tức những thế lực không ngừng nhuần sâu vào trong xác thịt sinh học của chúng ta để nô dịch, một cách ngày càng tinh vi, quá trình sản xuất của các xung năng, của các thèm muốn, và của thực tại chúng ta dưới những mệnh lệnh của trật tự hiện hành.
Một thế trận bùng nổ mới, một thế trận đương đầu mới triệt để hơn, dứt khoát hơn đã được vạch ra, để từ đây những uy lực cách mạng có thể được “nghiễm nhiên” tái phân bổ.
Chúng tôi không chịu nổi nữa, khi cái miệng ta, lỗ đít ta, giới tính ta, thần kinh ta, phèo phổi ta, huyết mạch ta,… bị chúng cướp hết và biến thành bộ phận và bánh xe chạy trong cái động cơ ô nhục sản xuất ra tư bản, ra bóc lột, ra các gia đình…
Chúng tôi không chịu đựng được nữa, khi màng nhầy ta, làn da ta, và mọi bề mặt mang lại cảm giác cho ta bị chúng biến thành những phân vùng bị chiếm đóng, bị kiểm soát, bị điều tiết, và bị cấm đoán.
Chúng tôi không chịu nổi nữa, khi hệ thần kinh của ta buộc phải làm trung gian cho cái hệ thống bóc lột của hệ gia trưởng, của tư bản, của nhà nước; khi não bộ ta vận hành như một cái máy tra tấn được lập trình bởi quyền lực vây quanh.
Chúng tôi không chịu đựng được nữa, khi phải vâng lời theo cái kịch bản của luật pháp và của những vi phạm vặt vãnh vẫn được cho qua để phải thư giãn, để phải nín tinh, nín ỉa, nín nhổ, nín các xung năng.
Chúng tôi muốn đập vỡ cái xác thịt tù tội, cái xác thịt lạnh toát, cái xác thịt đã chết cứng này thành từng mảnh, thứ xác thịt mà tư bản không ngừng tìm cách cấu thành từ tàn vụn của xác thịt còn sống nơi chúng ta.
Sự thèm muốn hướng đến giải phóng cốt yếu vẫn kêu gọi chúng ta, để có thể đặt chúng ta vào trong một thực hành cách mạng, thoát ra khỏi những giới hạn của “nhân vị,” lật ngược vị trí “chủ thể” bên trong chúng ta, thoát ra khỏi sự ổn định và khỏi cái hộ tịch để chuyển dịch xuyên qua những chiều không gian của xác thịt vốn không mang ranh giới, và để sống với sự linh hoạt thèm muốn vốn nằm ngoài tính dục, nằm ngoài những chiêu bài, những địa hạt, và những chuẩn tắc của tính dục.
Có những người trong số chúng tôi đã cảm nhận được, từ chiều hướng này, sự bắt buộc sống còn để phải “cùng” giải phóng nhau khỏi guồng thâu tóm của những thế lực trấn áp và chiếm đoạt sự thèm muốn đã và đang ghìm chặt từng người “nói riêng” trong số chúng ta.
Chúng tôi đã quyết định phải tiếp cận, phải khai phá tất cả những gì chúng tôi đã trải nghiệm qua cái khả thức đằng sau sự sống cá nhân và thầm kín, phải biết cùng chung sống. Chúng tôi muốn đập vỡ cái bức tường bê tông được dựng lên để bảo toàn cơ cấu xã hội thống trị, thứ vẫn chia cắt hữu thể khỏi vẻ ngoài, cái được nói ra khỏi cái không được nói, sự riêng tư khỏi chốn xã hội.
Để rọi sáng vào tổng thể các cơ chế đằng sau những sự thu hút, những cơn cực khoái, những niềm ác cảm, và những cơn phản kháng, chúng tôi đã bắt đầu mang cái vũ trụ quan thuộc về những tượng trưng, những ái tượng, những ám muội, và những nỗi sợ của chúng tôi vào trong hệ kiến thức chung. Với chúng tôi, điều “cấm kị” đã trở thành chất liệu để phản tư, để khuếch tán, để cho những cuộc bùng nổ chính trị mà trong đó chính trị bộc lộ ở nơi khuôn vùng xã hội những khát vọng không thể giảm thiểu thuộc về “cá thể sống.”
Chúng tôi đã quyết định đập nát cái bí mật không ai có thể gánh vác, rằng quyền lực vốn gây sức ép lên tất cả những gì liên quan đến vận hành thực tiễn của các thực hành tính dục, cảm lạc, và cảm thức, như quyền lực vẫn dùng những điều liên quan này làm sức ép lên sự vận hành thực tiễn của tất cả các thực hành xã hội vốn sản xuất hoặc tái sản xuất những mô thức của áp bức.
TIÊU DIỆT TÍNH DỤC
Để cùng khai phá những câu chuyện cá nhân của chúng tôi, chúng tôi đã đánh giá xem đời sống ham muốn của bản thân vẫn bị thống trị bởi những luật lệ cốt yếu của xã hội nhà nước–tư sản–tư bản judeo-chrétienne đến mức nào, thứ mà trên thực tế vẫn bị nô dịch bởi những luật lệ về hiệu năng, về giá trị thăng dư, về tái sản xuất. Để đối chất những “kinh nghiệm” độc nhất của chúng tôi, dù cho chúng có vẻ được “tự do” đến đâu, thì chúng tôi đã nhận thấy rằng chúng tôi vẫn từng không ngừng tuân theo những khuôn mẫu của tính dục chính thống, thứ điều tiết mọi mô thức của trải nghiệm và là hệ quản trị bao phủ từ những chiếc giường vợ chồng cho tới phòng nhà thổ trong cùng lúc thấu qua các bồn đái, các phòng nhảy, các nhà máy, các buồng tự thú, các sex-shop, các nhà tù, các trường học, các xe bus, các buổi gangbang, vân vân…
Thứ tính dục chính thống này, gọi đơn thuần là tính dục, chúng tôi không muốn cải tạo nó như là cải tạo điều kiện tiêu chuẩn trong nhà tù, mà chúng tôi muốn tiêu diệt nó, loại bỏ nó, bởi vì nó không là gì khác ngoài một cái máy thiến và tái thiến không ngừng nghỉ, một cái máy tái sản xuất ra những cơ sở của chế độ nô lệ ở trong mọi thể tồn tại, ở mọi nơi, ở mọi thời đại. “Tính dục” là một sự quái thai dù trong những hình hài bó buộc hay trong những hình hài tự huyễn là “phóng khoáng,” và khi tầng lớp quản lý của tư bản “tân tiến” xây dựng và kiểm soát quá trình “khai phóng” các hệ đạo đức và đẩy mạnh “tính dục hóa” trong hiện thực xã hội, cái quá trình này không có mục tiêu nào khác ngoài tối đa hóa hiệu quả chức năng “tái sản xuất” của tính dục chính thống. Việc mở thông cho những cấm kỵ, thay vì tiêu giảm sự bần cùng tình dục, lại mở rộng khuôn vùng của ức chế và của cái “thiếu”, điều cho phép biến sự thèm muốn thành nhu cầu tiêu dùng nhất thời và đảm bảo “sản xuất nhu cầu,” động cơ đằng sau hệ biểu cảm tư bản. Chẳng có ngắt đoạn nào giữa “vô nhiễm nguyên tội” tới cái ngành quảng cáo chó chết, hay giữa nghĩa vụ vợ chồng tới cảnh chủ động địt bừa trong buổi gangbang của lũ tư sản. Cùng là một phép cấm được triển khai, cùng là một thảm sát xác thịt thèm muốn được kéo dài, chỉ đơn thuần khác về mặt chiến lược.
Điều chúng tôi muốn, điều chúng tôi thèm muốn, đó là được chọc thủng cái tấm màn của tính dục và của những tượng trưng của nó, để cuối cùng có thể nhận thấy được thực tế nơi xác thịt chúng ta, cái xác thịt vẫn còn đang sống và đang thở.
XÓA BỎ SỰ DẠY DỖ
Cái xác thịt sống này, chúng tôi muốn giải vây cho nó, giải nghẽn cho nó, mở thông nó, phóng thích nó, để mọi xung năng, mọi thèm muốn, mọi cường độ vốn bị nghiền nát bởi sự dạy dỗ và ghi nhớ trong xã hội sẽ được giải phóng.
Chúng tôi muốn tìm lại vận hành toàn vẹn của từng chức năng sống của chúng ta song song với tiềm tàng khoái cảm nguyên vẹn của chúng.
Chúng tôi muốn tìm lại những quan năng căn bản ngang với khoái cảm lúc thở, bị (bóp) chết ngạt theo nghĩa đen bởi những lực lượng đàn áp và bởi ô nhiễm khí hậu; khoái cảm lúc ăn và lúc tiêu hoá đồ ăn, bị làm rối loạn bởi nhịp sản xuất và bởi thứ thực phẩm bẩn thỉu được sản xuất dựa trên những tiêu chí tối đa lãi suất; khoái cảm lúc đi ỉa và thặng hưởng nơi lỗ đít, bị thảm sát diện rộng qua sự dạy dỗ xâm phạm vào cơ vòng hậu môn mà qua đó chính quyển tư bản ghi dấu những nguyên tắc cốt yếu của nó vào chính da thịt (những quan hệ khai thác, ám ảnh tích trữ, sự huyễn hoặc xoay quanh hệ tự hữu, xoay quanh tính sạch sẽ, vân vân); khoái cảm lúc vui sướng thủ dâm mà không hổ thẹn hay phiền muộn, không phải nhờ sự thiếu hay nhờ cái cảm giác được bù đắp, mà nhờ chính khoái cảm lúc thủ dâm; khoái cảm lúc người rung bần bật, lúc mồm lầm bầm, lúc đi bộ, lúc chuyển động, lúc được bộc lộ mình ra, lúc hoá thành mê sảng, lúc hát, lúc được chơi với xác thịt mình bằng mọi trò có thể. Chúng tôi muốn tìm lại khoái cảm lúc sản xuất ra khoái cảm và lúc sáng tạo, thứ đã bị bòn kiệt bởi những công cụ giáo dục đóng vai trò sản xuất ra những nhà lao động – tiêu dùng biết tuân lệnh.
GIẢI PHÓNG NHỮNG XUNG NĂNG
Chúng tôi muốn mở xác thịt của chúng ta ra trước xác thịt của con người và của mọi sự sống khác, chúng tôi muốn làm cho những rung cảm được chạy xuyên suốt, chúng tôi muốn mở đường cho những xung năng được lưu thông, chúng tôi muốn hợp chung những ham muốn để cho mỗi người có thể đặt mọi ảo vọng, mọi cơn thoát xác của họ vào thế chủ động, để từng người cuối cùng được sống không trong tội lỗi, không phải tự kìm hãm mọi hoạt động dục lạc của cá nhân, của đôi, hay của nhóm mà chúng ta hoàn toàn phải nương nhờ để cho thực tế đời thường của chúng ta không chỉ là cơn cằn quại trì trệ mà văn minh tư bản hành chính áp đặt như hình mẫu tồn tại lên những mạng người bị nó thâu tóm. Chúng tôi muốn diệt bỏ cái khối ung thư lây lan mang tên tội lỗi, thứ gốc rễ kéo dài vạn kiếp của mọi áp bức.
Chúng ta tất nhiên vẫn biết về những trở ngại to lớn sẽ phải được vượt qua để những khát vọng của chúng ta không chỉ là giấc mơ của một nhóm nhỏ thiểu số ngoài lề. Chúng ta vẫn biết, ví dụ, rằng việc giải phóng xác thịt và những liên kết tình dục, cảm lạc, cảm thức, thoát xác vốn mang liên kết bất diệt với sự giải phóng của phụ nữ và với sự xoá bỏ mọi loại phạm trù tính dục. Cuộc cách mạng của ham muốn sẽ hiện thành khi mà hệ gia trưởng và tất cả những hình mẫu ứng xử và hình thức gắn kết áp đặt bởi nó bị tận diệt, cũng như khi cuộc cách mạng này hiện thành khi mọi mô thức của áp bức và của chuẩn tắc đã bị tận diệt.
Chúng tôi muốn chấm dứt với mọi nhân dạng và vai trò mà Dương Tượng phân bổ.
Chúng tôi muốn chấm dứt với mọi hình thức quản chế tính dục. Chúng tôi muốn để không còn tồn tại giữa chúng ta đàn ông hay đàn bà, đồng tính hay dị tính, người sở hữu hay thứ được sở hữu, số đông hay thiểu số, chủ nhân hay nô lệ, mà thay vào đó là những con người nằm ngoài giới tính, tự chủ, linh hoạt, đa tạp; những con người mang trên mình những sự khác biệt thiên biến cùng với khả năng trao đổi với nhau những cơn thèm, những thặng hưởng, những cơn thoát xác, những nét dịu dàng qua khả thức của sự chơi mà không phải làm guồng quay cho một hệ thống giá trị thăng dư hay một hệ thống quyền lực.
Bắt đầu với xác thịt, với cái xác thịt cách mạng vốn là chiều không gian sản xuất ra những cường độ mang tính “chống phá” và, rốt cuộc, cũng là nơi thấm nhuần mọi sự tàn ác của áp bức; bắt đầu với việc liên kết hoạt động “chính trị” vào thực tế nơi xác thịt và những chức năng của nó; bắt đầu với việc hòa chung nỗ lực để cùng tìm kiếm mọi con đường hướng tới giải phóng xác thịt, chúng ta đang dần tạo ra một thực tại xã hội mới nơi mức tối đa của cơn thoát xác sẽ được liên kết với mức tối đa của ý thức. Đây là con đường duy nhất có thể mang lại cho chúng ta những cách thức để trực tiếp chống lại guồng thâu tóm của nhà nước tư bản tại chính địa hạt của nó. Đây là cách tiếp cận duy nhất có thể làm chúng ta VỮNG VÀNG trước một hệ thống thống trị không ngừng bành trướng quyền lực, không ngừng “làm thoái chí” và “lay yếu” mỗi cá nhân để cưỡng buộc họ phải cúi đầu trước những tiền đề của nó, để trói buộc họ vào trật tự của giống chó.